Fasola – pnąca, krzewiasta i ozdobna

Fasola została sprowadzona do Europy przez kolonizatorów z Ameryki. Odmiany pnące, a później takżekrzewiaste odmiany ogrodowe zostały stopniowo wyhodowane z pierwotnej rośliny pnącej – fasoli zwyczajnej (Phaseolus vulgaris). Różnią się one wysokością, wielkością, kształtem i kolorem strąków, wielkością i kolorem ziaren oraz terminem zbiorów. Przy wyborze odpowiedniej odmiany musimy zdecydować, czy będziemy uprawiać fasolę na strąki, czy na nasiona.

Uprawa fasoliwymaga przede wszystkim wystarczającej ilości ciepła i słonecznych dni. Optymalna temperatura powinna wynosić około 22°C i nie powinna spaść poniżej 15°C. Odpowiednia jest gleba lekka do średnio ciężkiej, lekko wilgotna o neutralnym odczynie pH 6–7. Odpowiednim stanowiskiem jest miejsce nasłonecznione przed południem, ale rośliny znoszą również półcień. Szczególnie w okresie kiełkowania i zawiązywania strąków potrzebują obfitego i regularnego podlewania. Od czasu do czasu spulchniamy glebę motyką, usuwamy chwasty i możemy zapewnić roślinom ściółkę. Glebę wokół roślin uprawiamy tylko do początku kwitnienia, późniejsza ingerencja w uprawę spowodowałaby opadanie kwiatów. Należy również uważać na ślimaki, którym może spodobać się ciepła i wilgotna ściółka, a liście fasoli są dla nich prawdziwym przysmakiem.

O wiele delikatniejszy smak niż zwykła fasola mają fasolki krzewiaste. Uprawiamy je raczej ze względu na całe strąki niż na nasiona. Nie mają twardych włókien, więc przed spożyciem nie trzeba ich zbytnio przygotowywać. Osiągają wysokość nie większą niż 40 cm, dlatego nie wymagają podpór. Nadają się również do uprawy w doniczkach na balkonie. Szybko rosną i wzbogacają glebę w cenne składniki odżywcze. Oprócz klasycznych zielonych odmian istnieją już również odmiany żółte i fioletowe.

Rośliny te mają mniejsze wymagania odżywcze niż odmiany pnące, ale jeśli posadzimy je na ubogiej glebie, nie możemy oczekiwać od nich wielkich cudów. Do wykorzystania w kuchni używamy niedojrzałych strąków z nie w pełni rozwiniętymi nasionami. Jeśli strąk pęka po lekkim zgięciu, oznacza to, że jest dojrzały. Nasiona powinny być jędrne, dobrze dojrzałe i w pełni wybarwione. Strąki zbieramy na bieżąco, ponieważ rosną stopniowo.

Fasola szkarłatna (Phaseolus coccineus) jest kolejnym przedstawicielem rodzaju fasoli, należącym do gatunków pochodzących z Ameryki. U nas jest wykorzystywana głównie do celów ozdobnych. Jej pędy osiągają długość nawet pięciu metrów, co czyni ją idealną pnącą rośliną jednoroczną. Strąki mają około dwudziestu centymetrów długości. W środku znajduje się sztywna, pergaminowa błona, która niektórym może przeszkadzać podczas przygotowywania potraw.

Fasola jest źródłem:witaminy C oraz witamin z grupy B. Nasiona zawierają do 30% białka i do 50% cukrów. Strąki mają wysoką zawartość błonnika. Odgrywają istotną rolę w diecie diabetyków, ponieważ obniżają poziom cukru we krwi.