Czy znacie ošlejch i wiecie, jak go uprawiać?

Szczypiorek (Allium fistulosum), znany również jako cebula zimowa, syberyjska lub siekana, należy do warzyw cebulowych z rodziny amarylisowatych.

W przeciwieństwie do „klasycznej” cebuli, która jest rośliną dwuletnią, jest to roślina wieloletnia. Pochodzi z Azji Środkowej i prawdopodobnie wyhodowano ją z pokrewnego gatunku Allium altaicum. Chociaż w Chinach uprawiano ją już 2000 lat temu, do Europy dotarła dopiero w XVI wieku przez Rosję.

Cebula ma około 2–5 cm długości i 1–2,5 cm szerokości, zazwyczaj jest jasna, rzadziej brązowawa. Jest mrozoodporna i kiełkuje bardzo wcześnie. Kto ją uprawia, może z niej korzystać przez cały rok, ponieważ rośnie powoli nawet pod śniegiem. Przed sadzeniem należy starannie przygotować glebę (na tym samym stanowisku cebula zimowa wytrzymuje od dziesięciu do piętnastu lat). Do glebyoczyszczonej z chwastów należy wmieszać kompost lub nawóz mieszany z dodatkiem wapnia. Gleba powinna być lekka lub średnio ciężka, niezbyt wilgotna. Należy wybrać stanowisko nasłonecznione.

Nasiona można wysiewać lub sadzić sadzonki wczesną wiosną, ale także w sierpniu, a nawet później. Roślinę można łatwo rozmnażać również przez podział kęp. Zanim roślina wyrośnie, należy utrzymywać glebę wolną od chwastów, później nie wymaga ona już szczególnej pielęgnacji. Kwiaty pojawiają się od drugiego roku, jednak ich puste łodygi nie nadają się do zbioru, dlatego je wyłamujemy (ewentualnie możemy pozwolić im wydać nasiona). Cebulę zimową można również przyspieszyć w doniczce na parapecie lub uprawiać w skrzynce na tarasie lub balkonie.

Zbiór zielonej części przeprowadzamy na bieżąco przez cały okres wegetacji. Zieloną część wykorzystujemy podobnie jak w przypadku cebuli dymki lub szczypiorku. Możemy również wykorzystać młode cebulki – zwłaszcza wiosną, kiedy zbieramy całe rośliny. Używamy ich tak samo jak młodej cebuli kuchennej – zielonki. Jej smak jest delikatniejszy niż cebuli kuchennej i jest bardzo soczysta. Liście można zamrozić.

Cebula zimowa zawiera kilkakrotnie więcej witaminy C niż cebula kuchenna. Jest również bogata w karotenoidy, wapń i olejki eteryczne zawierające siarkę. Podobnie jak cebula kuchenna zawiera fitoncydy („roślinne antybiotyki”). Pomaga w przypadku braku apetytu i dolegliwości trawiennych.