Urzekający zapach lawendy

Lawenda lekarska to nie tylko piękne zioło, ale także roślina o wszechstronnym zastosowaniu. Uprawiamy ją ze względu na piękny zapach, ma właściwości lecznicze i nadaje potrawom wyrazisty smak. Ponadto pomaga odstraszać niektóre szkodniki zarówno w domach, jak i w ogrodach.

Lawendę zaliczamy do rodziny jasnotowatych. Jest to wiecznie zielony krzew o wąskich, szarawych liściach i fioletowych kwiatach. Wyhodowano jednak wiele odmian o różnych wariantach kolorystycznych. Kolor kwiatów lawendy może być więc biały, niebieski, a nawet różowy. Roślina osiąga wysokość od 50 do 60 cm i kwitnie od lipca do sierpnia. W medycynie naturalnej wykorzystuje się zarówno łodygi, liście, jak i kwiaty.

„Lawenda jest jedną z najpopularniejszych roślin leczniczych. Przyciąga nie tylko swoim pięknem i zapachem, ale także tajemniczą mocą leczniczą”.

Jej uprawa nie jest trudna. Lubi gleby raczej piaszczyste, przepuszczalne, o odczynie neutralnym lub zasadowym, oraz stanowiska słoneczne. Nie należy jej nadmiernie podlewać, na to należy uważać! Nie ma też potrzeby dostarczania glebie specjalnych składników odżywczych. Znosi bezpośrednie nasłonecznienie – im więcej promieni słonecznych jej zapewnimy, tym bardziej aromatyczne będą kwiaty. Po przekwitnięciu rośliny przycinamy. Przycinamy je również wiosną, aby roślina była rozłożysta i ładnie się rozkrzewiała. Przycinamy 1/3 wysokości. Nie przycinamy jednak już zdrewniałych łodyg, ponieważ roślina mogłaby wtedy obumrzeć.

Na zimę lawendę przykrywamy gałązkami iglastymi. Niektóre gatunki nie są jednak w ogóle mrozoodporne. Lawenda rozmnaża się nasionami, przez podział kęp lub sadzonkami z pędów roślin jednorocznych.

Roślinyte możemy wykorzystać do odstraszania mszyc lub mrówek, sadząc je na przykład między grządkami. W podobny sposób chronimy uprawy kapusty i innych roślin kapustowatych. Zapach lawendy przykrywa zapach kapusty, co dezorientuje białoskrzydłe motyle. Wystarczy kilka roślinek na skraju grządki. W domu warto wykorzystać woreczki zapachowe lub wiązanki lawendy. W szafie chronią one bieliznę przed molami i pomagają również w zwalczaniu much.

Kwiaty lawendyzawierają od 1 do 3% olejków eterycznych (głównie octan linalilu, a także borneol, izoborneol, geraniol, lonalol, cineol, kafr i inne składniki) oraz około 12% garbników, a także antocyjany, substancje gorzkie i żywice. W liściach jest więcej garbników, ale mniej olejku eterycznego. Najczęściej stosujemy ją w postaci naparu lub nalewki. Zawarte w niej substancje hamują rozwój bakterii, mają łagodne działanie uspokajające na ośrodkowy układ nerwowy, nieznacznie obniżają ciśnienie krwi, sprawdziły się w stanach skurczowych żołądka oraz w okresie rekonwalescencji, działają łagodnie moczopędnie i regulują pracę jelit w przypadku wzdęć i biegunek, stymulują trzustkę do zwiększonej produkcji enzymów. Zewnętrznie stosuje się ją jako składnik maści przy zapaleniach nerwów, reumatyzmie lub podagrze (zawierany w niej olejek eteryczny wspomaga ukrwienie skóry), a w kąpielach można ją stosować na trudno gojące się rany. Worek z suszoną lawendą umieszczony pod poduszką lub kilka kropli olejku nakrapanych na poduszkę rzekomo sprzyja spokojnemu senowi.