Pasternak

Jest łatwy w uprawie, prawie nie trzeba się nim zajmować. Jego smaczne korzenie mają szerokie zastosowanie w kuchni. Pasternak należy do rodziny selerowatych, do której zaliczamy na przykład marchewkę; jest to wieloletnia i odporna roślina zielna. W przeciwieństwie do marchwi korzenie pasternaku są blade, mają bardziej wyrazisty smak, a także są bogatsze w witaminy i minerały. Zawierają znaczną ilość potasu i błonnika.

W naturze można go pomylić z cykuta plamistym. Roślina ta była w starożytności wykorzystywana jako trucizna, ponieważ jest śmiertelnie trująca. Główna różnica polega na łodydze. Cykuta ma gładką łodygę bez włosków, z fioletowymi kropkami lub paskami. Rośliny różnią się również liśćmi i kwiatami.

Pastinak kiełkuje stosunkowo długo. Z tego powodu nasiona wysiewamy wczesną wiosną, najlepiej już w marcu. Odpowiednia gleba jest wilgotna, żyzna i piaszczysta (czyli lekka) oraz wystarczająco głęboka. Przed siewem nie zaleca się nawożenia. W nadmiernie nawożonej glebie pasternak wytworzyłby kilka korzeni rozchodzących się na boki zamiast jednego prostego, dużego. Miejsce uprawy wybieramy słoneczne lub w umiarkowanym półcieniu. Nasiona wysiewamy w rowkach o głębokości jednego centymetra, w grupach po 3–4 nasiona, w odległości 40 centymetrów od siebie. Po wzejściu sadzonek na wysokość około 2,5 centymetra przeprowadzamy pierwsze przerzedzanie. Ponownie przerzedzamy, aż poszczególne rośliny będą oddalone od siebie o około 15–25 centymetrów. Rośliny regularnie okopujemy, aby nie zagłuszyły ich chwasty. Korzenie zbiera się jesienią, po uschnięciu liści lub po kwitnieniu. Najlepiej jednak zbierać je po pierwszych przymrozkach, które uwydatniają smak korzeni. Zbiór można przeprowadzać stopniowo, przy czym ostatnie korzenie należy wyciągnąć pod koniec zimy lub na początku wiosny, aby nie zaczęły ponownie rosnąć. Rośliny pozostają więc na grządce przez cały rok. Korzenie pasternaku przechowujemy w chłodnym miejscu (w temperaturze 0–1°C), najlepiej w wilgotnym piasku lub glinie.

Spożywanie pasternaku poprawia apetyt, oczyszcza pęcherz moczowy z kamieni lub piasku. Rzymianie stosowali pasternak jako afrodyzjak. U nas jest on najczęściej używany jako dodatek warzywny, na grilla lub jako przyprawa. Można go spożywać zarówno na surowo, jak i po ugotowaniu. Smak korzeni przypomina pietruszkę, jest lekko słodkawy. Korzenie można wykorzystywać do sosów i zup, podobnie jak inne warzywa korzeniowe.