Smak placka ziemniaczanego bez majeranku nie byłby pełny

Majeranek(Origanum majorana) należy do rodzaju Origanum, podobnie jak jego bliski krewny – cząber, z rodziny jasnotowatych (Lamiaceae), a jego smak i zapach są niepowtarzalne. Starożytni Grecy uważali oregano za symbol szczęścia i lekarstwo; stąd też pochodzi nazwa majeranku – oros ganos (czyli radość z gór). Wkrótce zyskała popularność również w średniowiecznej Europie, nie tylko jako przyprawa, ale także jako delikatny naturalny zapach, dodatek do kąpieli, maść czy herbatę, która rozpraszała wszelkie smutki.

Majeranek uprawia się jako roślinę jednoroczną lub dwuletniąo prostym, rozłożystym łodygu i przeciwległych, owalnych liściach. Drobne białe kwiatki tworzą gęste kłoski, które są szypułkowe i wyrastają w kątach liści. Owoce w pełni dojrzewają tylko w cieplejszych regionach. Podobnie jak inne zioła z rodzaju Origanum, majeranek jest rośliną miododajną, a jej kwiaty przyciągają pszczoły, trzmiele i motyle.

Roślina ta uwielbia słońce, dlatego można ją uprawiać jako roślinę jednoroczną lub przenośną bylinę, jednak nie przetrwa silnych mrozów na zewnątrz, o czym należy pamiętać. Gleba powinna być lekka, nawożona wyłącznie kompostem. W połowie maja sadzimy na zewnątrz wstępnie wyhodowane sadzonki, okopujemy grządkę i utrzymujemy ją wolną od chwastów. Jesienią można ją przesadzić doskrzynki i korzystać z niej również zimą. Zbiór odbywa się kilkakrotnie w ciągu lata, przed kwitnieniem roślin, poprzez ścięcie tuż nad ziemią, gdy tylko wyschnie poranna rosa. Majeranek suszymy w cieniu w temperaturze do 35°C, aby nie ulotniły się ważne olejki eteryczne.

Majeranek zawiera substancje wspomagające trawienie i pobudzające apetyt. Majeranek zwiększa wydzielanie soków żołądkowych i żółci, jest doskonałym środkiem pomocniczym przy wzdęciach, kolkach jelitowych i biegunkach, pomaga przy braku apetytu, ma działanie uspokajające oraz łagodzi bóle głowy i migreny, a także wykazuje działanie dezynfekujące. Można ją stosować przy przeziębieniach, wchodzi w skład preparatów przeciwkaszlowych. Dla astmatyków wskazane są inhalacje z majeranku. Okłady przynoszą ulgę w bólach reumatycznych, kobiety docenią ją zwłaszcza podczas menstruacji, wspomaga również laktację u kobiet karmiących piersią. Dzięki działaniu moczopędnemu może być stosowana również w mieszankach herbat urologicznych, wzbogacając smak tych zazwyczaj niezbyt przyjemnych herbat.

W kuchni należy dodawać ją do tłustych potraw, dzięki czemu stają się one łatwiejsze do strawienia; dobrze komponuje się również z potrawami z ziemniaków, a także z pieczonymi, duszonymi i grillowanymi mięsami oraz rybami. Do przyprawiania zup, sosów i potraw mięsnych często stosuje się ją w połączeniu z czosnkiem. Ze względu na korzystny wpływ na trawienie dodaje się ją do potraw z roślin strączkowych . Można ją stosować zarówno w postaci świeżej, jak i suszonej. Suszenie nie powoduje bowiem utraty jej aromatu.